Hormoontherapie en chemotherapie bij uitgezaaide prostaatkanker

Bij uitgezaaide prostaatkanker is genezing niet meer mogelijk. Behandelingen zijn gericht op pijnvermindering en levensverlenging. Dit worden ook wel palliatieve behandelingen genoemd. Veelvoorkomende behandelingen zijn hormonale behandeling, chemotherapie, botafbraak-remmers, uitwendige bestraling, radioactieve isotopen behandeling, radioactieve radium-223.

Het doel van palliatieve behandelingen is om klachten te verminderen en het leven te verlengen waarbij de patiënt nog zo veel mogelijk kan genieten van het leven.

Hormonale behandeling

Ongeveer 90% van de prostaatkankergevallen is hormoongevoelig. Dat betekent dat hormonale therapie mogelijk is. Hierbij wordt de groei van kankercellen verstoord door de productie van testosteron te verminderen of stop te zetten. Testosteron draagt bij aan de groei van prostaatkanker. Hormoontherapie slaat aan als het PSA daalt en de klachten verminderen. Dit is ongeveer bij 70 tot 80% van de mannen met uitgezaaide prostaatkanker het geval.

Gemiddeld duurt een hormoonbehandeling, vanaf de start tot de uitwerking, anderhalf tot twee jaar. Er zijn twee soorten hormoonbehandeling, namelijk:

Castratiebehandeling

Door de zaadballen operatief te verwijderen wordt de productie van testosteron stilgezet. Dit heet castratiebehandeling.

Chemische castratie

Bepaalde medicijnen in de vorm van injectie, tablet of neusspray voorkomen de productie van testosteron. Deze medicijnen (LH-RH analogen) werken op de hypothalamus en hypofyse, dit zijn klieren in de hersenen.

Bijwerkingen hormoontherapie

Hormoontherapie komt niet zonder bijwerkingen. Patiënten ervaren klachten als hoofdpijn, vermoeidheid en gevoelige borsten. Een andere mogelijk bijwerking is de vergroting van de borsten. Verder zal de haargroei verminderen en wordt het haar zachter. Andere klachten zijn:

  • Spierverlies
  • Laag libido
  • Gewichtstoename
  • Gewrichtsklachten
  • Hoofdpijn
  • Botontkalking, ofwel osteoporose
  • Opvliegers
  • Stemmingsveranderingen
  • Erectiestoornissen

Pijnstillers

Pijnstillers richten zich op de bestrijding van pijn. Deze worden vaak naast de hormoontherapie geslikt, om zo de bijwerkingen van hormoontherapie zoveel mogelijk te onderdrukken.

Chemotherapie

Slaat een hormoonbehandeling niet aan? Of heb je resistentie opgebouwd? Dan wordt chemotherapie toegepast.

Bij chemotherapie worden kankercellen behandeld met medicijnen (cytostatica). Deze remmen celdeling af of brengen het tot stilstand. De medicijnen worden via een infuus toegediend en vinden hun weg door het lichaam via bloed. Doorgaans wordt chemotherapie een aantal keer herhaald. Na een aantal kuren kijk je of de behandeling aanslaat. Aan de hand daarvan bepaalt de arts samen met jou de vervolgstappen.

Bijwerkingen die veel voorkomen bij chemotherapie zijn:

  • Bloedingen
  • Bloedarmoede
  • Misselijkheid, braken
  • Reuk- en smaakveranderingen
  • Verstopping
  • Haaruitval
  • Verminderde conditie
  • Koorts
  • Mondproblemen
  • Vermoeidheid

Combinatie chemotherapie en hormonale therapie

Tegenwoordig kiezen artsen vaak voor de combinatie chemotherapie en hormonale therapie. Een combinatie van hormonale therapie en chemotherapie zou je leven tot bijna twee jaar kunnen verlengen. Dit blijkt uit studieresultaten afkomstig van de Warwick Medical School Coventry. Bij deze gecombineerde behandeling krijg je zes kuren toegediend, na deze kuren wordt alleen de hormoontherapie voortgezet.

Lees op de volgende pagina 'Overige behandelingen' meer over de andere behandelingen.