Wat te doen tegen incontinentie bij prostaatkanker?

De oorzaak van de incontinentie (bestraling of verwijdering van de prostaat) en de ernst van de klachten bepaald in hoeverre er ruimte is voor verbetering. 

Indien incontinentie veroorzaakt wordt door een vergrote prostaat die ontstaan is door bestraling, dan is de kans groot dat incontinentie vanzelf weer overgaat. Verdwijnt de urine-incontinentie niet vanzelf dan zijn er de volgende behandelmogelijkheden:

  • Incontinentiemateriaal voor mannen
  • Inbrengen van een katheter
  • Een penisklem
  • Fysiotherapie voor bekkenbodemspieren
  • Medicatie tegen incontinentie
  • Operatie tegen incontinentie

Incontinentiemateriaal voor mannen

Na het behandelen van prostaatkanker zijn veel mannen tijdelijk (licht) urine-incontinent. Voor deze groep is het tijdelijk gebruiken van incontinentiemateriaal waarschijnlijk een goede oplossing. Er is speciaal incontinentiemateriaal voor mannen verkrijgbaar. Tegenwoordig is veel incontinentiemateriaal onzichtbaar te dragen onder de kleren. Daarnaast zijn veel varianten bijvoorbeeld van geur neutraliserend materiaal. 

Katheter

Een katheter is een zak waarin urine wordt opgevangen. Via een slangetje wordt de urine naar de katheter geleid. Als de katheter vol is wordt de zak vervangen. Er zijn verschillende soorten katheters, bijvoorbeeld: 

  • Het condoomkatheter
  • Een katheter via urinebuis
  • Een katheter die rechtstreeks in contact met de blaas staat

Het infectiegevaar bij een katheter is erg hoog. Het is daarom belangrijk veel water te drinken en erg bedacht te zijn op eventuele infecties. 

Penisklem

De penisklem wordt gebruikt in gevallen van lichte incontinentie. De penisklem gaat het druppelen van urine tegen door het afklemmen van de urineleider. Om de drie à vier uur verwijder je de klem om de doorbloeding weer te stimuleren. De penisklem wordt zelden toegepast omdat het een aantal complicaties met zich meebrengt. Zo veroorzaakt de klem soms drukplekken, verstoort het de doorbloeding en is het soms pijnlijk. Bovendien kan de klem ’s nachts niet gebruikt worden. 

Fysiotherapie voor bekkenbodemspieren

Fysiotherapie voor de bekkenbodemspieren is voornamelijk relevant bij mannen met stressincontinentie. Dit houdt in dat ze bij het zetten van druk urine verliezen. Er zijn gespecialiseerde fysiotherapeuten op het gebied van het trainen van de bekkenbodemspieren. Daarnaast is er ook een aantal speciale centra die zich richten op de bekkenbodemspieren. Bekkenbodemoefeningen zorgen ervoor dat de bekkenbodemspieren weer sterker worden waardoor het weer mogelijk is om urine op te houden. 

Medicatie tegen incontinentie

Bij behandeling van urge-incontinentie wordt soms medicatie voorgeschreven. Men spreekt van urge-incontinentie als er wel aandrang is om te plassen maar het niet lukt om het plassen op te houden. De medicatie is erop gericht om de spontante samentrekking van de blaas te onderdrukken.

Een vergrote prostaat leidt soms tot obstructie of vernauwing van de plasbuis waardoor de man problemen heeft met plassen. In ernstige gevallen schrijft de arts medicatie voor die de druk op de plasbuis verminderd, waardoor plassen makkelijker wordt. 

Operatie tegen incontinentie

Sommige mannen zijn na de behandeling van prostaatkanker blijvend incontinent. Zo blijft vijf procent van de mannen die een prostaat verwijderende operatie hebben ondergaan incontinent. In dit geval kan incontinentie soms verholpen worden met een operatie. Er zijn verschillende manieren om incontinentie te verhelpen met een operatie: 

  • Door het plaatsen van een male sling: dit is een bandje om de plasbuis om het afsluitmechanisme van de blaas te ondersteunen.
  • Het aanleggen van een kunstsluitspier: hierbij plaatst men een kunstmatige sluitspier om de plasbuis. Deze kan vervolgens zelf bediend worden door een pompje in de balzak.
  • Daarnaast kan er een neurostimulator geïmplanteerd worden, die via stroompjes de blaas kan besturen.