Actief afwachten bij prostaatkanker

Prostaatkanker is doorgaans geen snelgroeiende kankersoort. Daarom duurt het lang (soms zelfs enkele jaren) voordat er klachten of symptomen ontstaan. In sommige gevallen ontstaan er zelfs helemaal geen klachten. Prostaatkanker wordt dan ook niet altijd direct behandeld. Behandelen van prostaatkanker geeft namelijk bijwerkingen en is van invloed op de levenskwaliteit. Daarom is het soms nuttiger om prostaatkanker eerst actief te blijven volgen alvorens een behandeling te starten. Dit noemen we actief afwachten.

Het actief afwachten bij prostaatkanker is gebruikelijk indien:

  • De prostaatkanker geen klacht geeft
  • De tumor langzaam groeit
  • De tumor erg klein is

Bij een derde van de mannen waarbij men besluit om af te wachten is in de toekomst alsnog een behandeling van de prostaatkanker nodig die gericht is op genezing.

Controle van de prostaat

  • Rectaal onderzoek van de prostaat (rectaal toucher)
  • Een PSA-bloedtest 
  • Eventueel een biopsie van de prostaat

Rectaal onderzoek van de prostaat

Een rectaal onderzoek, ook wel rectaal toucher, wordt uitgevoerd door je huisarts of de uroloog. De arts voelt via de anus naar de prostaat. Op deze manier wordt onderzocht of de prostaat vergroot, verhard en/of onregelmatig aanvoelt. Een rectaal onderzoek van de prostaat voelt soms pijnlijk en onprettig aan maar duurt niet langer dan één minuut.

PSA-waarde bloedtest

De PSA-waarde wordt vastgesteld met behulp van een bloedtest. Een verhoogde PSA-waarde betekent meer kans op het hebben van prostaatkanker en kan ook een indicatie geven over de grootte van de tumor. Door meerdere PSA-bloedtesten op verschillende tijdstippen af te nemen en met elkaar te vergelijken wordt de ontwikkeling van het prostaatcarcinoom gevolgd. De PSA-waarde in je bloed kan ook verhoogd zijn bij een goedaardige zwelling van de prostaat.

Biopsie van de prostaat

Een biopsie van de prostaat gebeurt via een dunne naald die ingebracht wordt via de endeldarm. Met deze dunne naald wordt een klein stukje weefsel weggenomen uit de prostaat. Een biopsie van de prostaat doet doorgaans geen pijn, maar het is ook mogelijk om verdoving aan te vragen. Een biopsie geeft geen extra risico op uitzaaiingen.